दिसने.. आणि... पाहने

 *दिसणे..... आणि ....पाहणे !!*

रेल्वे प्रवासात समोरच्या सीट वर बसलेले एक प्रेमी युगुल ..ती थोडी रागातच त्याला "तू मला स्टेशनवर आल्या आल्या दिसला होता पण तू मला पाहिलंच नाही" ...त्यांच्यातील अनुनय अन वाद याकडे मी दुर्लक्ष करीत दिसणे आणि पाहणे यातील फरक शोधत बसलो ........

दैनंदिन  जीवनात अनेक गोष्टी आपल्या नजरेसमोर असतात. त्या आपल्याला दिसतातही; पण त्या खऱ्या अर्थाने पाहिल्या जातात का, हा प्रश्न मात्र अनेकदा अनुत्तरित राहतो. कारण *दिसणे आणि पाहणे या दोन शब्दांमध्ये सूक्ष्म पण अत्यंत महत्त्वाचा फरक आहे.

दिसणे ही केवळ डोळ्यांची क्रिया आहे. आपले डोळे उघडे असले की आजूबाजूचे जग आपोआप दिसत राहते. रस्त्यावरची गर्दी, झाडांची हिरवाई, आकाशातील ढग, माणसांचे चेहरे — हे सगळे आपल्याला दिसते. पण *पाहणे ही केवळ डोळ्यांची नव्हे तर मनाची ही जाणीवपूर्वक प्रक्रिया आहे. पाहताना आपण त्या गोष्टीकडे लक्ष देतो, तिचा अर्थ समजून घेण्याचा प्रयत्न करतो.*

आजच्या धावपळीच्या जीवनात माणूस अनेक गोष्टी फक्त पाहिल्यासारख्या करतो. मोबाईलवरून, टीव्हीवरून, सोशल मीडियावरून असंख्य दृश्ये आपल्या डोळ्यांसमोरून जातात. ती आपल्याला दिसतात; पण मनापर्यंत पोहोचत नाहीत. त्यामुळे जगाशी असलेला आपला भावनिक संवाद कमी होत चालला आहे.

खरे पाहणे म्हणजे समजून घेणे. एखाद्या फुलाकडे पाहताना त्याची केवळ रंगछटा दिसणे पुरेसे नसते; त्यामागची निसर्गाची निर्मिती, त्याचा सुगंध, त्याची नाजूकता जाणवली तरच ते खरे पाहणे ठरते. तसेच माणसांकडे पाहताना त्यांच्या बाह्य रूपापलीकडे जाऊन त्यांच्या भावना, संघर्ष आणि आशा ओळखता आल्या तरच आपल्या पाहण्यात अर्थ निर्माण होतो.

दिसणे आपोआप घडते; पण पाहणे ही एक जाणीवपूर्वक केलेली कृती असते. म्हणूनच जीवन समृद्ध करायचे असेल, नात्यांना अर्थ द्यायचा असेल आणि जगण्याची संवेदनशीलता जपायची असेल तर केवळ दिसण्यावर न थांबता पाहायला शिकले पाहिजे.

शेवटी असे म्हणता येईल की, डोळे आपल्याला जग दाखवतात, पण मनच आपल्याला ते जग खऱ्या अर्थाने पाहायला शिकवते. जेव्हा दिसणे आणि पाहणे यांची सांगड घालता येते, तेव्हाच जीवन अधिक अर्थपूर्ण आणि समृद्ध होते.!!!